5 levenslessen voor Amalia van overoma Juliana

Vandaag is het 20 jaar geleden dat prinses Juliana overleed.

Amalia was in 2004 nog te jong om zich haar overoma te kunnen herinneren. Bovendien had Juliana in haar laatste levensjaren last van ‘geheugenverlies’, een eufemisme voor een nare ziekte en veel verwarring.

Bij leven was Juliana echter een markante vrouw die de reputatie kreeg dat ze liever maatschappelijk werkster dan koningin had willen worden en enorm onder de plak zat bij haar ontrouwe en gehaaide echtgenoot prins Bernhard. Daarmee wordt ze tekort gedaan.

Het klopt dat ze een tikje excentriek was, maar ze was ook standvastig, koppig en betrokken. Tijdens WOII was ze een zelfbewust ambassadeur voor Nederland en hield ze talloze speeches en later was ze een werkende moeder in een tijd dat dit nog niet zo gangbaar was. Ze kwam op voor de positie van vrouwen en keerde zich als vrouw met een fulltime baan nadrukkelijk tegen het gangbare beeld dat een goede moeder thuis is bij haar kinderen. En ze had nog meer kwaliteiten, maar ook levenslessen waar Amalia zich aan kan optrekken.

Kies je partner met een warm hart en een koel hoofd

Armoedzaaier Bernhard (verarmde lage Duitse adel) had zijn latere weelde en aanzien louter aan Juliana te danken, maar hij had totaal geen interesse of respect voor haar. Kies liever uit liefde een betrouwbare burgerborst dan een semi-adellijke lamlul. Mocht het misgaan, wees dan bereid om maatregelen te nemen.  Haar huwelijk met prins Bernhard was verre van gelukkig, maar ze bleef hopen op betere tijden. “Bernhard was haar achilleshiel”, zegt haar biograaf Jolande Withuis.

It’s lonely at the top

Eenzaamheid speelde een grote rol in het leven van Juliana (1909-2004), die als enig kind van koningin Wilhelmina en prins Hendrik in Paleis Het Loo opgroeide als troonopvolgster. Er kwamen wel vriendinnetjes over de vloer, maar ze kon niet meedoen aan het ‘gewone leven’, waar ze zo nieuwsgierig naar was. Des te beter dat de A’s een redelijk normale jeugd hebben gehad. Maar toch: koester die vrienden en vertrouwelingen en wees op je hoede voor jaknikkers.

See also

Royal taken

The Day After: dit heb je gemist, rond Amalia’s grote Raad van State-dag

Claudia Witteveen·9 December 2021

Prinsessen en principes

Juliana moest boven de partijen staan, maar zag toch kans haar pacifistische boodschap te brengen. In haar speech aan het Amerikaanse Congres sprak ze over het samenleven van de hele mensheid. “We leven in het begin van een tijd waarin we dit als één menselijk ras moeten nastreven. De mensheid moet één soort zijn. Een gespleten mensheid is als een gespleten persoonlijkheid: zij is geneigd van kwaad tot erger te gaan, tenzij zij haar eenheid van doel terugvindt.” Haar speech werd met een staande ovatie ontvangen, soms loont het om wél je nek uit te steken.

Omarm de rol

Plichtsgetrouw als ze was, heeft Juliana altijd alles gedaan wat bij haar ambt hoorde, maar tegelijk altijd moeite gehad om die rol helemaal te omarmen. Ze heeft altijd een grote spanning ervaren tussen wie ze zelf was en haar koningschap. ‘Anders dan haar moeder viel zij als persoon niet samen met haar rol als monarch’, stelt historicus Reinildis van Ditzhuyzen. ‘Anders dan haar man had zij een stekelige relatie tot de pers, die met de democratisering en de groeiende openheid steeds dieper doordrong in het privéleven van de koninklijke familie.’ Wat hiervan te leren valt, is dat het koningschap iets is wat je je eigen moet maken, op je eigen manier en met een flinke dosis flexibiliteit, om het vol te kunnen houden.

Koester het royal theater

Juliana hield van verkleden, toneelspelen en een beetje theater. Volmaakte eigenschappen voor iemand die als het visitekaartje van het land de show dient te stelen. Hoe aards ze ook privé was (ze schonk gaarne zelf koffie en thee in en gaf de voorkeur aan Mevrouw boven Majesteit), zo zette ze grandeur in om te laten zien dat Nederland noch de Oranje te onderschatten waren, als het aankwam op een beetje glans. Deze tip is vooral relevant voor Amalia: overoma Juliana wist wat een schitterende jurk, een flonkerende tiara en een opgeheven hoofd voor een prinses en koningin konden doen. Take note, Am. Niet te bescheiden.