Aftellend naar Koningsdag in Rotterdam een interview met de man die de monarchie niet democratisch vindt en nog liever gisteren dan vandaag zou opheffen: Floris Müller van Republiek.
Floris Müller is voorzitter van Republiek, een organisatie die vindt dat Nederland ‘een stukje eerlijker, democratischer, transparanter en efficiënter wordt als we de monarchie afschaffen en vervangen door een parlementaire republiek.’
Dág link met de vaderlandse geschiedenis (Müller: “Ik streef niet naar het herschrijven van de geschiedenis – zelfs als je afstand neemt van het koningshuis ten faveure van democratie, blijft er een rol voor de Oranjes in de musea, de geschiedenis en in zekere zin het Nederlandse culturele erfgoed”), nooit meer de royal franje tijdens Prinsjesdag.
De Glazen Koets naar een museum, staatsdiners zonder het je ne sais quoi dat een tiara te bieden heeft en een heel andere toekomst voor kroonprinses Amalia, die dan haar eigen keuzes kan maken.
Hoe modern en – shock & horror – logisch die plannen ook lijken, ze doen ook een beetje pijn als je houdt van de symboliek, het sprookje en de glans die het koningshuis te bieden heeft en bij een republiek ontbreekt. We vroegen Mr. Republiek naar zijn motivatie.
Wat heb je toch tegen tiaramomentjes?!
Floris Müller: “Helemaal niks. Als mensen het leuk vinden om kroontjes te dragen en hermelijnen mantels (alhoewel, die worden op een hele pijnlijke manier gemaakt!?), of de hele dag met een scepter willen zwaaien, dan moeten ze dat vooral doen. Ik heb er een probleem mee als ‘het sprookje’ deel uit gaat maken van onze staatsinrichting.”
“Zo heb ik ook niets persoonlijks tegen Willem Alexander en zijn familie, alleen als hij vanwege zijn afkomst aanspraak zegt te hebben om de titel ‘staatshoofd’. Zo’n belangrijke en invloedrijke functie moet verkiesbaar zijn, controleerbaar en als iemand in de uitoefening fouten maakt, dan moet diegene naar huis te sturen zijn.”
Waarom zou de monarchie moeten stoppen na Willem-Alexander?
“Omdat het niet democratisch is en het corruptie (privileges) in de hand werkt. Afgelopen 200 jaar is het koningshuis in het merendeel van de landen in Europa afgeschaft om plaats te maken voor een eerlijkere samenleving waarin iedereen gelijk is. Ons wordt verteld dat wij niet zonder koning kunnen, en dat we een alternatieve route bewandelen richting democratie: die van de constitutionele monarchie (een stelsel waarin de macht van de koning door de grondwet beperkt is). Ik vind dat maar vaag; democratie is een begrip waar je niet op af kan doen – je kan niet een klein beetje vrij zijn, of democratisch, net als dat je ook niet een beetje zwanger kunt zijn. Je bent het of niet. Wij in Nederland zijn in ieder geval niet democratisch.”
Wat zou een reden zijn om Amalia wél koningin te laten worden?
“Ik kan geen reden bedenken waarom je een 19-jarige haar vrijheid van meningsuiting, een vrijheid in partnerkeuze, een vrijheid om kinderen te krijgen, een vrijheid in carrière keuze zou afnemen. Om dat ook nog te verheerlijken als traditie.”
“Ik gun Amalia een leven zoals alle andere anderen; in het bijzonder een waarin ze de vrijheid geniet om met rust gelaten te worden door zovele Oranjefans en hun voorhistorische verwachtingen van haar.”
Wat vind je eigenlijk van de kroonprinses?
“Ik ken haar niet. Ze lijkt me een slimme jonge dame die onder normale omstandigheden geweldige mogelijkheden zou hebben in haar leven.”
Is een republiek niet een beetje ongezellig en glamourvrij? Noem eens één fatsoenlijke republiek met de wauwfactor.
“Waarom zou een overheid een glamour-uitstraling moeten hebben, een wauw-factor? Willen we niet juist dat een staat juist eerlijk, efficiënt en vooruitstrevend is? Wij republikeinen streven niet naar een presidentieel stelsel, maar juist een waarin de Tweede Kamer de baas is. Maar goed, om jullie analogie te volgen: wil je zeggen dat de Amerikaanse verkiezingen, die hier (en overal ter wereld) ruim zes maanden lang het nieuws domineren, geen show / glamour zijn?”
Kan nu werkelijk niets aan de Oranjes je bekoren? Laurentien en haar inzet voor de toeslagenouders? Máxima die iedereen aan financiële diensten wil helpen? Als ‘mevrouw van Oranje’ zouden die minder voor elkaar krijgen.
“Het is mij totaal onbekend wat Máxima precies doet (wat er binnen de paleismuren plaatsvindt is staatsgeheim) en of ze succes heeft (dat wordt niet gemeten). Daarbij kunnen we haar ook niet verantwoordelijk houden voor haar werk – dat zijn ministers en staatssecretarissen in het huidige stelsel. Onder zulke voorwaarden is het makkelijk scoren.”
Stel dat de Republiek der Nederlanden (weer) een feit wordt, hoe moet het dan verder met All Things Amalia?
“Op dezelfde weg, zou ik zeggen. Wij willen Amalia en haar familie niet verbannen, de geschiedenis niet herschrijven. Ik ga er van uit dat Oranjes ook na hun aftreden een society rol zullen blijven spelen, en daarmee interessant blijven voor een zekere berichtgeving.”
