Het zijn roerige tijden en er wordt volop gediscussieerd over de rol van het koningshuis.
“Waarom laten we de monarchie niet ordentelijk eindigen na Willem-Alexander?”, vroeg oud-politicus Alexander Pechtold zich deze week af bij de presentatie van een boek over het koningshuis.
Het gaat om De achilleshiel van de koning van Jan Hoedeman, parlementair verslaggever van het AD, waarin hij de zwaktepunten van koning Willem-Alexander en diens voorganger Beatrix blootlegt en analyseert.
Hoedeman volgt al 25 jaar de soms moeizame verhouding tussen politiek en koningshuis. Hij praatte erover met kritische experts als hoogleraren Joop van den Berg, Paul Bovend’Eert en eerder genoemde Pechtold. Het is niet voor het eerst dat dit soort geluiden klinken, ook Republiek riep het al eens.
Slechte adviseurs
Zij kraken met name de houding van premier Rutte, ministerieel verantwoordelijk voor alle daden en uitspraken van leden van het Koninklijk Huis, en de persoonlijk adviseurs van het koningspaar.
Hoedeman in het AD: “Als je een verklaring wilt vinden voor de jarenlange trend van dalend vertrouwen in de koning, ligt dat hier. Het boegbeeld in de strijd tegen corona wordt eerst zeer gewaardeerd, maar lapt vervolgens regels aan zijn laars. Hij maakt eigen regels. Daar zijn Nederlanders niet van gediend.”
Dalende populariteit
Pechtold stelt dat de dalende populariteitscijfers van de koninklijke familie laten zien dat de legitimiteit van het koningshuis afkalft. “Vrijwel niemand in ons land gelooft nog dat iemand een baan moet krijgen omdat hij geboren is in een bepaald huishouden. Laat staan dat iemand recht heeft op een baan omdat een van zijn voorouders in 1572 gestreden heeft tegen Spanje.”
“Daar moet de politiek iets aan doen. Het is laf om uit angst niks te doen, dat is niet goed voor de politiek,” aldus Pechtold. “En ook niet fair tegenover de familie die het hier betreft, die ook niet heeft gekozen voor deze rol.”
En Amalia?
Amalia is doof noch blind voor alle geluiden en liet zich er in het portret van Claudia de Breij voor haar 18de verjaardag verfrissend genuanceerd over uit.
‘Ze mogen het best doen, hoor, dan ga ik ook door met leven,’ zei ze. ‘Maar de monarchie is zoveel groter dan mijzelf. Ik ben geboren binnen een leven en dat heb ik geaccepteerd. Ergens blijft het altijd nog lastig. Maar aan de andere kant heb ik het al volledig geaccepteerd. Het gaat over zoveel meer dan over mijzelf.’
En we hopen toch dat ze de kans krijgt haar potentie waar te maken, op háár manier en zonder te worden afgerekend op de makkes van haar voorgangers.
