De prinses is privé al welbekend met het Amsterdamse nachtleven, maar gaat tóch kennismaken. Haar voorgangers, papa Willem-Alexander en oma Beatrix, deden dat óók. Maar wel net effe anders.
Toen prinses Beatrix in 1965 kennis kwam maken met ‘haar’ hoofdstad, deed ze dat nog vol incognito. En ook voor Willem-Alexander was zijn kennismaking met het nachtleven van Amsterdam in 1988 een heel ander beest. Hij studeerde toen in Leiden, en kon het aantal keren dat hij los was gegaan in de grachtengordel vermoedelijk op één hand tellen.
Niet prinses Amalia, die al sinds 2022 (met natuurlijk wel een Madrileense tussenstop) student is in het Amsterdamse en met haar dispuut menig horecagelegenheid van binnenuit heeft leren kennen. Volgende week gaat ze voor het eerst langs als kroonprinses. Een royal rite of passage, zo blijkt uit de geschiedenis.
Met pruik over de Wallen
Een jonge vrouw loopt incognito door de straten van Amsterdam, pruik en zonnebril op, sjaaltje om haar hoofd én… majoor Bosshardt aan haar zijde. Nee, de officiële kennismaking van prinses Beatrix met het nachtleven van Amsterdam was niet erg standaard. Zij ging in 1965 de paden op en lanen in om voor het Leger des Heils hun blad De Strijdkreet te verkopen op het Spui.
Daar had ze zelf om gevraagd. Ze wilde het rauwe leven van Amsterdam leren kennen, van de kroegen op de Wallen tot de mensen die tussen wal en schip vielen. In café Hoppe werd ze uiteindelijk toch herkend door een fotograaf van De Telegraaf — en die beelden gingen de hele wereld over.
Het was een staaltje koninklijk incognito dat tot de verbeelding spreekt. Maar Beatrix deed iets wat elke Prins of Prinses van Oranje vroeg of laat doet: ze dook de echte stad in, keek achter de gevels en leerde Amsterdam kennen zoals de meeste toeristen dat nooit zullen.
Prins Pils takes Paradiso
Ruim twintig jaar later, in november 1988, was het de beurt aan Willem-Alexander. Hij was 21, studeerde in Leiden, had de bijnaam Prins Pils al stevig verdiend én was door burgemeester Ed van Thijn uitgenodigd voor een officieel bezoek aan Amsterdam. Op het programma stond een school, poppodium Paradiso — in die tijd hét alternatieve culturele hart van de stad — en een nacht meelopen met de Amsterdamse politie. Gelukkig hebben we de foto’s nog? Nee, die zijn gek genoeg nergens meer te bespeuren, alleen deze kuise kiekjes in de ambtswoning van de burgemeester lijken nog openbaar.
Maar goed, herkansing komende week. WA’s bezoek aan Amsterdam was bijna woord voor woord de blauwdruk van wat Amalia op 16 en 17 april gaat doen.
Amalia’s tweedaagse
Amalia’s programma is indrukwekkend in omvang en diversiteit. Op donderdag begint ze met een brunch bij burgemeester Halsema, gevolgd door een bezoek aan het Science Park van de UvA: een workshop AI, een rondetafelgesprek over technologische uitdagingen en een rondleiding in de labs van AMOLF, waar onderzoek wordt gedaan naar zonnecellen en duurzame energie. Dan door naar Amsterdam-Zuidoost, waar jongeren haar laten zien hoe ze 3×3 basketbal combineren met leiderschapsontwikkeling. En naar Nieuw-West, voor een wijkwandeling langs sociale huur, middenhuur en nieuwbouwprojecten.
‘s Avonds bezoekt ze een organisatie die vrouwen in kwetsbare situaties begeleidt naar werk via leerwerktrajecten. En dan, laat op de avond, duikt ze Amsterdam in: twee uitgaansgelegenheden, muziek als exportproduct, nachtcultuur, dj’s die net hun opleiding hebben afgerond.
Vrijdag is het Zuidas o’clock — lunch met jonge advocaten, bankiers en consultants over ambitie en werkdruk, gevolgd door de Warmoes Biënnale, een wandeling over de Zeedijk langs café, radiostudio en Aziatische supermarkt, een buurthuis in Amsterdam-Noord en ‘s avonds en ‘s nachts meerijden met de politie.
Nu zonder pruikje
Het is geen toeval dat deze bezoeken zo op elkaar lijken. De uitnodiging van de burgemeester is een koninklijke traditie: je nodigt de Prins of Prinses van Oranje uit als ze oud genoeg zijn om de stad écht te leren kennen. Niet als ceremonieel bezoek, maar als kennismaking van onder naar boven.
Beatrix deed het in 1965 verkleed tussen de Wallen. Willem-Alexander deed het in 1988 met een biertje in Paradiso en een nacht op straat met de politie. Amalia doet het in 2026 met AI-labs, 3×3 basketbal en clubbezoek. Elke keer weer een tijdspiegel: het Amsterdam van nu, gepresenteerd aan de toekomstige vorst.
In één ding overtreft het bezoek van Amalia wel dat van haar voorgangers: het programma ligt dichter bij de stad dan ooit. Weinig ceremonie, veel wetenschap, armoede, kunst, sport, wonen, criminaliteit en nachtleven. En dat in twee bomvolle dagen en zónder pruikje.
Iets om naar uit te kijken.
