Alles over de troonwissel in Kopenhagen!
Toegegeven, in vergelijking met de kroning van Charles III en de inhuldigingen van koning Willem-Alexander der Nederlanden, koning Filip van België en koning Felipe van Spanje, was de Deense troonwissel zondag een sobere bedoening.
Geen feest, geen gala, geen kroon, geen troon, geen banket, geen buitenlandse gasten. Wel héél veel Denen op de been in Kopenhagen, waar de sfeer buitengewoon vrolijk was.
Maar toch een markant moment voor de oudste monarchie van Europa. Koningin Margrethe II kondigde onverwacht haar aftreden aan in haar nieuwjaarstoespraak op 31 december 2023 en kwam daarmee terug op haar voornemen om ‘op de troon te blijven zitten tot ik eraf rol’.
Wat haar van gedachten heeft doen veranderen, weet alleen zij. Feit is dat de uitvaart van collega en vriendin Elizabeth grote indruk op haar maakte en dat geestige, uitgesproken Margrethe al een paar jaar last heeft van vrij ernstige rugklachten.
De operatie die ze in februari 2023 onderging heeft erin gehakt: “Het ging goed, dankzij het vakkundige zorgpersoneel dat voor mij zorgde. Uiteraard gaf de operatie ook aanleiding tot nadenken over de toekomst: of het tijd was om de verantwoordelijkheid aan de volgende generatie over te laten.”
Wat vermoedelijk ook meeweegt, is dat ze bij collega’s heeft gezien, hoeveel leuker het voor de opvolger is om bij leven het ambt over te mogen nemen. Niet beginnen met de rouw en het verdriet om het verlies van een ouder, zoals ze zelf in 1972 doormaakte, maar een vliegende start maken met de oude monarch als montere pensionado: Willem-Alexander, Máxima en prinses Beatrix, maar ook de zuiderburen zijn hierin wel degelijk een lichtend voorbeeld van hoe zulks een monarchie goed kan doen.
Desondanks was het een grote beslissing voor Margrethe, de eerste Deense monarch in krap 900 jaar die is afgetreden en nog maar de tweede ooit die het deed.
Geen wonder dat ze er een paar bijzondere sieraden met sentimentele waarde bij droeg.
Dit is de laatste officiële foto van Frederik als kroonprins, net voor vertrek naar de abdicatieceremonie. Rond half twee verliet de nieuwe royal eredivisie – Frederik, Mary en Christian – Paleis Frederik VIII waar ze wonen om per auto naar Paleis Christiansborg te rijden. Margrethe vertrok uit haar woonpaleis Christian IX per koets en in een processie naar Christiansborg, vergezeld van het Huzaren Regiment.
Om twee uur was daar een speciale vergadering van de Deense Raad van State, waar Margrethe haar abdicatieverklaring tekende.
Met die handtekening veranderden vier levens: de koningin was na 52 jaar geen staatshoofd meer…
… en had het even te kwaad toen haar zoon haar plaats innam. Haar laatste woorden luidden: ‘God bescherme de Koning.’
Soms zegt een foto meer dan duizend woorden.
Frederik werd ZM Koning Frederik X, zijn vrouw HM Koningin-Gemalin Mary…
… en hun oudste zoon Christian is de nieuwe kroonprins van Denemarken. Margrethe verliet de kamer, Frederik nam plaats aan het hoofd van de tafel en Christian nam plaats aan zijn rechterzijde.
Margrethe reed vervolgens per auto terug naar haar woonpaleis, het nieuwe koningspaar hield een korte receptie in Paleis Christiansborg. Rond drie uur werd die gevolgd door een balkonmoment waar premier Mette Frederiksen Frederik uitriep tot de nieuwe koning.
ZM was heel ontroerd door de mensenmassa, hield een speech en onthulde daarin het motto van zijn periode op de troon: “Forbundet, forpligtet – for kongeriget Danmark.” Mary en hij werden meerdere keren teruggeroepen door de menigte en vierden het mooie moment met een kus.
Een en ander werd gevolgd door kanonschoten als saluut en het verhuizen van het koninklijke standaard van het Christian IX Paleis naar het Frederik III Paleis.
Koningin Mary was de eerste en voor zover enige die het ‘Ordensportrættet’, het familieorde-portret van Frederik X kreeg. Het zit in een tweehonderd jaar oud diamanten lijstje dat ooit van keizerin Amelie van Brazilië was.
Voor het nieuwe Koninklijke Gezin verandert er voorlopig niet veel: alle kinderen gaan morgen gewoon naar school; Christian maakt zich op voor zijn eindexamen. Wel kregen prinses Isabella (16), prins Vincent (13) en prinses Josephine (13), om het moment te markeren, van hun vader de Orde van de Olifant, de oudste ridderorde van Denemarken, een traditie bij de Deense royals.
Van de verre familie was alleen prins Joachim, de jongere broer van de nieuwe koning, aanwezig. De familieverhoudingen zijn enigszins bekoeld sinds Margrethe de titels van Joachims kinderen nogal bruut schrapte en Joachim met zijn tweede leg via Parijs naar Washington verhuisde. Prinses Marie en hun kinderen graaf Henrik en gravin Athina bleven in de Verenigde Staten, graaf Nikolai (24) – Joachims oudste zoon uit zijn eerste huwelijk, voorheen prins Nikolai – stond online wel even stil bij de Margrexit van zijn oma.
De Bernadottes van Zweden plaatsen een eerbetoon aan de royal buurvrouw; koning Carl Gustaf liet eerder al weten voorlopig zelf nog geen plannen te hebben om met pensioen te gaan.
Ook de Oranjes kwamen met felicitaties.
Net als de Spaanse royals.
Wat kunnen we verwachten van Frederik X? Kroonprins Haakon van Noorwegen kent hem goed en heeft er alle vertrouwen in. Vermoedelijk zal de focus van Freds koningschap op duurzaamheid komen te liggen.
En het is nooit verkeerd voor een monarchie om een redelijk jong en fotogeniek koningspaar te hebben.
Margrethe blijft koningin Margrethe heten, maar is geen Majesteit meer en ook niet meer de koningin, dat is nu Mary. Ze zal gemist worden om haar autonomie en haar schitterende looks.
Royal Teckel Nellie en haar baasje blijven gewoon in Christian IX op Amalienborg wonen en Margrethe zal beslist nog hier en daar opduiken in de royal agenda, maar toch vooral gaan genieten van een welverdiend pensioen.
Nellie wordt opgevolgd door Grace en haar dochters Coco (midden) en Chloe.
