Prins Christian heeft zijn eerste wet al ondertekend, het is echt niet ongehoord dat een troonopvolger aan de bak moet.
Als troonopvolger heb je officieel nog even alle vrijheid om aan je eigen leven te bouwen. Tot er iets gebeurt. Dat blijkt de afgelopen weken maar weer eens. Prins Christian van Denemarken (18) heeft zijn eerste wet al ondertekend omdat zijn vader het land uit was. En in Groot-Brittannië houdt de ziekte van koning Charles de gemoederen flink bezig.
Wat natuurlijk de vraag oproept: hoe zou dat voor Amalia werken, mocht koning Willem-Alexander er eens tussenuit moeten?
In 2022 kon Amalia het niet overnemen
Nu Amalia 18 is geweest, is zij officieel de next in line mocht er eens iets zijn. Maar net als voor haar achttiende, is het voor nu koningin Máxima die inspringt mocht dat nodig zijn. Dat bewees ze in 2022 al eens, toen Willem-Alexander en Máxima samen op werkbezoek naar Californië zouden gaan. De koning bleek longontsteking te hebben en bleef thuis. Máxima reisde alleen af.
Niet zo gek natuurlijk, want HM is het gewend om solo te reizen, zij het vaak voor haar VN-taken. Zij zou bovendien al gaan, had zelf afspraken staan in de VS. Hoe leuk het bovendien was geweest als Amalia ineens in haar vaders plaats was gegaan, dat was op dat moment écht niet mogelijk, aan de start van haar studie en temidden van grote dreiging aan haar adres.
Wat nou als WA voor langere tijd is uitgeschakeld?
Die situatie liep prima af. Maar wat nou als de koning voor langere tijd uitgeschakeld zou raken? Dan wordt het toch ingewikkelder. Zo boud als Amalia in het boek van Claudia de Breij nog zei dat ze ‘haar moeder zou vragen het een paar jaar over te nemen’, dat gaat niet zomaar.
Peter Rehwinkel, staatsrechtdeskundige en schrijver van het boek Amalia, de plicht roept deelde hier na Amalia’s achttiende verjaardag met de NOS over: “Zolang ze minderjarig was, was het via de wet zo geregeld dat koningin Máxima of prins Constantijn in dat geval zou optreden als regent(es), tot het moment dat Amalia 18 werd. Dat geldt nu niet meer.”
“In de praktijk is het niet zo eenvoudig als ‘even aan mijn moeder vragen'”, vervolgt Rehwinkel. “Amalia zou haar functie tijdelijk moeten neerleggen en de regering moet dan een regent of regentes aanwijzen. Dat moet vervolgens in de wet vastgelegd worden, dus daar komt wel meer bij kijken.”
Trouw zweren aan de grondwet
Voor een gebroken been wordt er natuurlijk niets groots geregeld. Maar ook al is Amalia student en twintig, als haar vader iets ergers overkomt, wordt de situatie snel serieus.
Rehwinkel tegen NU.nl: “Waarschijnlijk zal de koning zelf besluiten zijn taken tijdelijk neer te leggen. Amalia moet dan trouw zweren aan de grondwet tijdens een vergadering van de Staten-Generaal.”
Waar ze er verre van alleen voorstaat trouwens. “Vanzelfsprekend wordt ze ondersteund, bijvoorbeeld door het kabinet van de koning en vanuit het hof. Alle ondersteuning voor de koning is er ook voor Amalia. Ook bijvoorbeeld prins Constantijn of de prinsessen Alexia en Ariane kunnen haar helpen met publieke taken.”
Laten we hopen dat het er de komende twintig jaar niet van komt.
